Pełny tytuł:
Przestępstwa Skarbowe: Kwalifikacja prawna i metodyka uszczuplania podatku VAT

ISBN 978-83-7679-053-4
Autor - Kazimierz Turaliński
Wydawnictwo - "Ardius", Warszawa 2010
Stan prawny na dzień 15 lipca 2010 r.
262 strony (wydanie w formacie A5) / 159 stron (wydanie w formacie A4), cena 35 zł

>> Kup książkę on-line <<

Podatek od towarów i usług stanowi najważniejszy element budżetu Rzeczypospolitej Polski. Jako podatek pośredni, z definicji neutralny dla podmiotów gospodarczych, a obciążający wyłącznie konsumpcję, stanowić miał remedium na potrzebę zwiększenia dochodów Skarbu Państwa, przy jednoczesnej rezygnacji z uszczuplenia możliwości inwestycyjnych i operacyjnych prywatnych przedsiębiorstw. Implementacja na rodzimy grunt rozwiązań prawnych Unii Europejskiej w zakresie VAT-u utworzyć miała spójny system gwarantujący bezpieczne uczestnictwo kraju we wspólnotowej wymianie towarów i usług. Niestety, wielostopniowy system naliczania podatku VAT, rozbicie wysokości jego stawek nawet dla takich samych produktów oraz związany z tym zwrot kwot już odprowadzonych, skutkował znacznym skomplikowaniem rozliczeń z fiskusem. Powstałe liczne luki prawne oraz możliwości nieuczciwego pominięcia obowiązku odprowadzenia tej daniny publicznej skutkowały wyspecjalizowaniem części przedsiębiorców w unikaniu tych zobowiązań fiskalnych, a także w masowym wyłudzaniu nienależnego zwrotu odprowadzonych wcześniej kwot.

Na gruncie początkowo drobnych luk prawnych i możliwości wytworzenia fikcyjnych okoliczności usprawiedliwiających wystąpienie o zwrot podatku już odprowadzonego, powstały szeroko rozwinięte i wyspecjalizowane struktury zorganizowanej przestępczości ekonomicznej. Nie bez znaczenia pozostawała korzystna korelacja wysokiej dochodowości przestępstw podatkowych oraz znikomej odpowiedzialności w przypadku wykrycia tegoż procederu. O ile przestępstwa kryminalne, takie jak rozboje, egzekucja haraczy, czy płatne zabójstwa przynosiły stosunkowo niskie dochody pociągając za sobą surowe kary z dożywotnim pozbawieniem wolności włącznie, to jednocześnie z tytułu wielomilionowych oszustw maksymalna kara nie przekraczała kilku lat więzienia, a zazwyczaj ograniczana była jedynie do grzywny. Z tego powodu uszczuplenia podatku VAT stały się głównym zagrożeniem nie tylko dla budżetu Rzeczpospolitej, ale wręcz dla całej Unii Europejskiej. Zagadnienie to pozostaje kluczowe dla bezpieczeństwa ekonomicznego współczesnych europejskich państw. Przedmiotem niniejszego opracowania stała się analiza działania części polskich przedsiębiorców w zakresie uszczuplania należnego podatku od towarów i usług. Kontroli poddano najczęściej wykorzystywane luki prawne lub sposoby fikcyjnego wytworzenia sytuacji usprawiedliwiającej pominięcie odprowadzenia należnych stawek VAT. Szczególnie wskazano na uwarunkowania międzynarodowego obrotu gospodarczego, umożliwiające uzyskanie zwrotu nawet nieuregulowanych a należnych Skarbowi Państwa kwot. Stosunkowo wysoki poziom obciążeń fiskalnych polskich przedsiębiorstw i konsumentów oraz skomplikowany system naliczania i uzyskiwania zwrotu podatku VAT pozwala na założenie, iż skuteczne uchylanie się od uczciwego rozliczenia z fiskusem ma istotny wpływ nie tylko na budżet państwa, ale wręcz stabilizację wolnorynkowej gospodarki.

Materiały wykorzystane w opracowaniu podzielić można na akty prawne normujące kwestie prawidłowości rozliczeń podatkowych oraz konsekwencje karne i karnoskarbowe uchylania się od tego obowiązku, literaturę fachową dot. teorii nieprawidłowości rozliczeń podatku VAT oraz źródła prasowe i instytucji państwowych o charakterze sprawozdawczym, umożliwiające analizę jednostkowych przypadków w pryzmacie ekonomicznym, politycznym i prawnym oraz ich korelację z przedstawioną wiedzą teoretyczną. Liczne luki prawne, wytworzone przez orzecznictwo sądowe oraz mnożone unormowania ustawowe, niepokojąca praktyka rynkowa i wręcz bezradność organów państwowych skonfrontowanych z nowoczesną przestępczością dysponującą ogromnym zapleczem finansowym, ale także potencjałem intelektualnym, wymusiły usystematyzowanie pewnych prawideł zjawiska oraz wykazanie kluczowych powodów słabości europejskiego systemu fiskalnego w zakresie rozliczania podatku od towarów i usług. Niniejsze opracowanie ma na celu wykazanie przytoczonych kwestii oraz powodów ich występowania, przy jednoczesnym obszernym omówieniu konsekwencji płynących z nieuczciwego stosowania przepisów o podatku VAT.

Spis treści

Wstęp

Rozdział I Wprowadzenie do problematyki polskiego podatku VAT na tle rozwiązań przyjętych w Unii Europejskiej

1.1. Charakterystyka podatku od towarów i usług

1.1.1. Zasady wspólnotowego systemu podatku VAT
1.1.2. VAT jako podatek pośredni
1.1.3. Zakres dopuszczalnej optymalizacji podatkowej
1.1.4. Unikanie i uchylanie się od odprowadzenia podatku

1.2. Podstawy prawne naliczania podatku od towarów i usług

1.2.1. Podstawa opodatkowania podatkiem VAT
1.2.2. Stawki podatku VAT
1.2.3. Miejsce świadczenia usług
1.2.4. Zwolnienie od podatku VAT

1.3. Podstawy uzyskania odliczenia, zwrotu i zwolnienia z podatku VAT

1.3.1. Zwrot podatku VAT
1.3.2. Kasowa i memoriałowa metoda rozliczania podatku
1.3.3. Zwrot podatku VAT z innego państwa Unii Europejskiej
1.3.4. Ulga na złe długi i zryczałtowany zwrot VAT
1.3.5. Podmiotowe zwolnienie z podatku od towarów i usług

1.4. Wykrywanie nieprawidłowości przy rozliczaniu podatku VAT

1.4.1. Kontrola podatkowa
1.4.2. Kontrola skarbowa
1.4.3. Wywiad skarbowy
1.4.4. Służba celna
1.4.5. Niefinansowe organy dochodzenia

1.5. Finansowe konsekwencje nienależnego uszczuplenia podatku VAT

Rozdział II Zarys odpowiedzialności karnoskarbowej

2.1. Przepisy ogólne

2.1.1. Popełnienie przestępstwa lub wykroczenia skarbowego
2.1.2. Odpowiedzialność karnoskarbowa
2.1.3. Działanie w błędzie
2.1.4. Kara i jej istota w materii podatkowej
2.1.5. Zaniechanie ukarania sprawcy
2.1.6. Dobrowolne poddanie się karze
2.1.7. Zmiana przepisów karnych

2.2. Przestępstwa skarbowe

2.2.1. Zgodność przepisów karnoskarbowych z unormowaniami Kodeksu karnego
2.2.2. Sankcje karnoskarbowe
2.2.3. Okoliczności stanowiące podstawę obostrzenia kary
2.2.4. Ciąg przestępstw skarbowych i kara łączna
2.2.5. Środki karne i zabezpieczające
2.2.6. Przepadek przedmiotów i korzyści
2.2.7. Terminy w postępowaniu karnoskarbowym

2.3. Uprzywilejowana sytuacja sprawcy

2.3.1. Warunkowe umorzenie postępowania
2.3.2. Warunkowe zawieszenie kary i warunkowe zwolnienie osadzonego
2.3.3. Nadzwyczajne złagodzenie kary

2.4. Wykroczenia skarbowe

2.4.1. Przepadek przedmiotów przy wykroczeniach skarbowych
2.4.2. Przedawnienie wykroczeń skarbowych
2.4.3. Wykroczenie skarbowe a Kodeks wykroczeń

2.5. Wyrażenia ustawowe Kodeksu karnego skarbowego

Rozdział III Przepisy prawa materialnego i procesowego

3.1. Wybrane wykroczenia i przestępstwa skarbowe

3.1.1. Uchylanie się od ujawniana podstawy opodatkowania lub składania deklaracji podatkowej
3.1.2. Firmanctwo
3.1.3. Oszustwo podatkowe
3.1.4. Uporczywe nieterminowe regulowanie podatku
3.1.5. Zaniechania w księgowości
3.1.6. Nierzetelna i wadliwa księgowość
3.1.7. Omijanie lub naruszanie obowiązku fakturowego i rachunkowego
3.1.8. Wyłudzenie nienależnego zwrotu podatku
3.1.9. Przywłaszczenie podatku
3.1.10. Zaniechanie lub uszczuplenie kwoty pobieranego podatku
3.1.11. Nierzetelna informacja podsumowująca
3.2.12. Przeszkodzenie czynnościom kontrolnym
3.1.13. Wyłudzenie dokumentów dot. warunków obrotu z zagranicą
3.1.14. Przemyt
3.1.15. Nadużycie preferencyjnej stawki należności celnej
3.1.16. Obrót towarem pochodzącym z przemytu

3.2. Postępowanie karnoskarbowe a przepisy Kodeksu postępowania karnego

3.2.1. Śledztwo i dochodzenie
3.2.2. Czas trwania postępowania karnoskarbowego
3.2.3. Akt oskarżenia

3.3. Wybrane zagadnienia Kodeksu postępowania karnego

3.3.1. Przepisy wstępne
3.3.2. Oskarżony
3.3.3. Dowody
3.3.4. Świadkowie

3.4. Wybrane zagadnienia postępowania w sprawach o przestępstwa skarbowe i wykroczenia skarbowe

3.4.1. Właściwość przedmiotowa sądu
3.4.2. Pomoc prawna w postępowaniu karnoskarbowym
3.4.3. Strony postępowania karnoskarbowego
3.4.4. Zabezpieczenie majątkowe
3.4.5. Postępowanie przygotowawcze

3.5 Pociągnięcie do odpowiedzialności za zgodą sprawcy

3.5.1. Postępowanie mandatowe
3.5.2. Zezwolenie na dobrowolne poddanie się odpowiedzialności karnoskarbowej

Rozdział IV Metodyka oszustw skarbowych w zakresie uszczuplania podatku VAT

4.1. Nierzetelna księgowość

4.2. Międzynarodowe struktury transakcyjne w obrocie gospodarczym

4.3. Terytoria stosujące szkodliwą konkurencję podatkową

4.3. Przemyt związany z importem towarów

4.4. Uchylanie się od podatku VAT a działanie w zorganizowanej grupie przestępczej lub związku przestępczym

4.5. Korelacja nielegalnego uszczuplania podatku VAT z inną działalnością przestępczą

Rozdział V Studium przypadku

5.1. Rozwój działalności zorganizowanej przestępczości gospodarczej tzw. mafii paliwowej

5.1.1. Metodyka oszustw podatkowych na paliwach płynnych
5.1.2. Ingerencja w proces legislacyjny
5.1.3. Korupcja w działalności tzw. mafii paliwowej

5.2. Rozwój tzw. „szarej strefy”

5.2.1. Szacowanie skali polskiej szarej strefy
5.2.2. Nielegalny import
5.2.3. Zagraniczny transfer środków finansowych

5.3. Fikcyjny eksport (oszustwa karuzelowe)

5.3.1. Oszustwa na fikcyjnym obrocie złomem
5.3.2. Krakowska przestępczość „karuzelowa”
5.3.3. Fikcyjny obrót odzieżą i tekstyliami
5.3.4. Oszustwa na sprzedaży praw do emisji CO2

Podsumowanie

Załącznik nr 1 – Stawki podatku VAT w państwach Unii Europejskiej

Załącznik nr 2 – Stawki podatku VAT w państwach trzecich

Bibliografia

Akty prawne:

Ustawy

Rozporządzenia

Inne rozstrzygnięcia prawne

Umowy międzynarodowe łączące Rzeczpospolitą z innymi państwami w zakresie zapobiegania podwójnemu opodatkowaniu